Tips bij scheidende ouders

Gepubliceerd op 06 september 2017 in Over Samen Veilig.

Jeugdigen hebben veel te verliezen bij een scheiding van hun ouders. Denk aan een vaste plaats om te wonen, slapen en leven, een gevoel van basisveiligheid of het voorbeeld van in harmonie leven. Bij een complexe scheiding neemt het risico op grotere verliezen toe.

Scheiding als strijd of oorlog

Samen Veilig komt in beeld bij scheidingen als gezamenlijk overleg tussen ouders niet meer mogelijk is. Zij zien de scheiding niet meer als een conflict waarbij de problemen rationeel opgelost moeten worden maar zien hun scheiding als een strijd waarbij emoties de boventoon voeren of erger nog: de scheiding wordt benaderd als een oorlogssituatie waarbij er gevochten moet worden en het enige doel is om te winnen. Voor iedere hulpverlener is het wellicht herkenbaar: strijdende ouders hebben de neiging om jou te willen overtuigen van hun gelijk. En de situatie kan explosief zijn waardoor je als hulpverlener het gevoel hebt dat je in een mijnenveld loopt. Gedurende de afgelopen jaren hebben wij veel ervaring opgedaan met het begeleiden van ouders en hun kind(eren) in complexe scheidingen. Vanuit die ervaringen hebben we een aantal praktische tips hoe je als hulpverlener hiermee om kunt gaan.

7 tips om uit de strijd te blijven :

  1. Spreek ouders zo veel mogelijk tegelijk
    Strijdende ouders hebben de neiging via jou de andere ouder in beweging te brengen onder het mom van ‘Zeg jij dat maar want naar mij luistert hij toch niet!’ Het is belangrijk dat ouders zich ervan bewust worden dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor de oplossing. Het werkt goed om ouders gezamenlijk te spreken. Wat je ziet in de interactie kun je goed aanvoeren om het probleem voor het kind te schetsen. Je kunt benoemen wat hun strijd met jou doet: ‘Ik voel de spanning tussen jullie, of ik zie hoe jullie elkaar niet aankijken of hoe jullie ruzie maken. Jullie kind voelt dit nog 1000 maal sterker omdat die van jullie beiden houdt.’
  2. Zorg voor een eerlijke verdeling van de aandacht
    Het is belangrijk dat beide ouders zich gehoord voelen. De verhalen van alle betrokkenen zijn even belangrijk. Let erop dat je beide ouders even vaak spreekt en dat ieder zijn verhaal kan doen. Dat geeft een gevoel van evenwicht. Je kunt ook een collega betrekken voor het spreken van de andere ouder of om het gesprek met ouders samen te doen. Je kunt de rollen en het geven van aandacht in het gesprek dan goed verdelen.
  3. Maak direct duidelijke afspraken over de communicatie
    Maak duidelijke afspraken over hoe je met elkaar gaat communiceren. Gaan jullie wel of niet met elkaar mailen? Zo ja, spreek dan af de andere ouder altijd in de cc op te nemen. Wel of geen WhatsApp of sms gebruiken? En zo ja, voor welke onderwerpen wel en voor welke onderwerpen niet? Spreek af dat ouders alleen mogen communiceren over afspraken/zaken die betrekking hebben op het kind en niet over elkaar. Zet de afspraken ook op papier, dan kun je ernaar verwijzen.
  4. Haal het kind erbij
    De focus van de gesprekken ligt op het welzijn en de belangen van het kind, daar zijn ze als ouders samen voor verantwoordelijk. Dat is ook wat voor hen allebei gelijk is. Het werkt goed om dit tastbaar te maken door bijvoorbeeld een foto van het kind op tafel te zetten. Benoem dat ook heel expliciet: ‘Wij zitten hier bij elkaar omdat jullie tot een oplossing moeten komen voor dit prachtige kind.’ Als ouders afdwalen of te lang over hun eigen belang praten, breng dan de focus weer terug naar het belang van het kind.
  5. Spreek af op neutraal terrein
    Een serieus onderwerp als dit leent zich niet voor een keukentafelgesprek bij één van de ouders thuis. Dat zou voor beide ouders heel onveilig kunnen voelen. Je wilt dat ouders het belang om tot een oplossing te komen goed begrijpen. Door op kantoor af te spreken geef je meer lading aan het gesprek en positioneer je jezelf als hulpverlener.
  6. Geef ouders inzicht in het effect van een scheiding op een kind
    Veel ouders onderschatten het effect van hun gedrag op hun kind. Ze denken ten onrechte dat hun kind de spanning die er tussen hen hangt niet voelt. Of ze maken niet openlijk ruzie maar praten niet met elkaar of maken alleen ruzie als de kinderen op bed liggen en gaan ervan uit dat de kinderen er niets van meekrijgen. Kinderen hebben juist vaak last van die spanningen maar zullen er vanuit loyaliteit niets over zeggen. Het helpt om ouders uit te leggen hoe dit is voor hun kind aan de hand van praktijkvoorbeelden.
  7. Heb aandacht voor het verdriet en de pijn van de ouder
    Ouders bij wie de scheiding een gezamenlijk besluit is, komen meestal niet in een strijd terecht. Bij strijdende ouders is het meestal de ene partner die wil scheiden en de andere partner diegene die wordt verlaten. Dat maakt dat beide ouders in verschillende fasen zitten van het verwerken van het verlies van hun relatie. Sta stil bij dit rouwproces waar ouders doorheen moeten. Beide ouders hebben erkenning nodig voor hun gevoelens en verdriet. De partner die verlaten is maar ook de partner die vaak na een lange periode het besluit heeft genomen. Soms is een individueel traject nodig om een ouder hierbij te ondersteunen. Pas als ouders elkaar erkennen en begrijpen, kunnen ze elkaar de rol gunnen als collega-ouder.

Trainingsaanbod

Ons Expertisecentrum biedt de training ‘Complexe scheidingen’, deze is speciaal ontwikkeld voor beroepskrachten die in hun dagelijkse werk te maken krijgen met allerhande vragen, situaties en problemen wanneer ouders in een strijd rondom de scheiding verwikkeld zijn of blijven.
Meer over de training Complexe Scheiding >>