Waar ben je naar op zoek?

Positieve Psychologie, deel 3: Andere Mensen

Rick Geldman is gedragswetenschapper bij SAVE en beschrijft in een serie bijdragen over Positieve Psychologie. Vandaag zijn tweede bijdrage over hoe je in het complexe vakgebied van de jeugdbescherming met zo min mogelijk stress een positief leven kunt leiden. In het derde deel van 'Hoe houd ik plezier in mijn werk als mijn werk niet altijd plezierig is: Andere Mensen...
Door: Rick Geldman


Als gedragswetenschapper beoordeelde ik jarenlang zorgmeldingen met doorgaans zware en heftige incidenten. Toen ik ook nog een ingrijpende noodzakelijk operatie moest ondergaan, kon ik wel wat positiefs gebruiken. In de Positieve psychologie vond ik dat. Ik leerde hoe het algehele welbevinden kan worden vergroot en hoe het specifiek kan worden toegepast bij werkstress. Positieve psychologie staat niet voor altijd vrolijk en blij zijn, wat sommigen denken. Het kan juist ook helpen als complexe en nare problemen, waar wij vrijwel dagelijks mee worden geconfronteerd, je in mineur hebben gebracht.

In deze serie blogs beschrijf ik hoe jij Positieve Psychologie kunt toepassen, zodat je sterker zult staan in je werk en privé. Deze keer deel 3: Andere Mensen…


Relaties

Het is de derde pijler in de positieve psychologie die kan helpen werkstress de baas te worden: positieve relaties. Door velen beschouwd als de belangrijkste bron van geluk. Met je partner, familie, vrienden en dus ook collega’s. Je zou het zelfs kunnen versimpelen, zoals één van de meest vooraanstaande wetenschappers in de Positieve psychologie, Chistopher Peterson, zijn werk samenvatte: other people matter. Of zoals een medewerker Save, nadat er weer eens wijzigingen in het beleid werden aangekondigd, zuchtend haar collega’s aankeek en zei: “Dankzij jullie kom ik elke dag met plezier naar mijn werk.”

Afstand

Tjonge, en wat heeft dat bij ons de afgelopen tijd onder druk gestaan. Verplicht afstand moeten houden van familie en vrienden. Ook als die juist steun of een knuffel nodig hadden. Gelukkig niet in het eigen gezin. Daar zijn sommige gezinnen dankzij de (eerste) lockdown juist meer naar elkaar toegegroeid. Aten drie keer per dag samen wat eerder nauwelijks gebeurde. Helaas was er wel die afstand tot vrienden en andere familie, die soms de steun zo goed konden gebruiken. Zo heb ik online de uitvaart van mijn oom ‘bijgewoond’. Heel raar en naar. En nu gaan we een gedeeltelijke lockdown in en ligt Willem Alexander’s eenzaamheidsvirus weer op de loer.

Leeg

Andere mensen. We hebben elkaar nodig. Daarom ook de teleurstelling dat we sommigen niet die knuffel kunnen geven. En naarmate dit langer duurt, des te groter het nare en lege gevoel. Zo bekeken is het niet zo gek dat sommigen het virus ontkennen en elkaar lekker opzoeken. Zij hebben een weg gevonden met die leegte om te gaan, ondanks de risico’s, die ze naar het schijnt niet (willen) zien. De werkplek is al behoorlijk leeg en zal weer leger worden. Ik spreek een collega in een grote, lege ruimte. Ik vraag haar hoe het haar vergaat. Ze kijkt rond en zegt, enigszins beschroomd, dat nog één andere medewerker in deze ruimte toch wel prettig zou zijn geweest.

Positief

Positieve relaties in ons werk verminderen niet alleen onze stress in het werk, ook in de uitvoering van kinderbeschermings- of reclasseringsmaatregelen is het nastrevenswaardig een positieve relatie te creëren met jeugdigen en ouders. Want het succes van de maatregel kan daardoor worden vergroot. Hoe werkt dat?

Band

Vrijwel iedereen die in de zorgsector werkt weet dat het succes van een behandeling of therapie samenhangt met de kwaliteit van de band tussen cliënt en hulpverlener. Maar het succes van elke hulpverlening hangt af van de veranderbereidheid bij de cliënt. Is die wil er niet, dan helpt niets. Uit onderzoek blijkt, dat naarmate de relatie met de behandelaar sterker wordt, de wil om te veranderen bij de cliënt toeneemt. Dus naarmate de relatie met jeugdigen en ouders beter is, zullen zij eerder gemotiveerd zijn hun gedrag te veranderen en kan de (jeugdbeschermings- of jeugdreclasserings-)maatregel sneller positief worden afgesloten.

Kanttekening

Helaas hebben we in ons werk geregeld te maken met mensen, die door eigen problematiek nauwelijks in staat zijn een positieve relatie aan te gaan. Sterker nog, in sommigen situaties zijn ‘andere mensen’ helemaal niet die bron van geluk zoals door wetenschappers wordt verondersteld.

Uitzonderingen

Een mens is geen mens als er geen uitzonderingen zijn. Zoals bij een stoornis in het autistisch spectrum bijvoorbeeld. Dan is men vaak liever op zichzelf. Op feestjes, als ze daar al komen, vind je ze meestal in de keuken of tuin. Weg van de drukte. Maar dichter bij ons werk zijn het de kinderen en jongeren bij wie hechtingsproblematiek speelt. Zij kunnen zeker ook plezier met andere mensen beleven, maar meestal komt er een moment dat die mensen naar hun beleving te dichtbij komen. Zij kunnen ze dan vervolgens gaan afstoten op heel onplezierige, onaangepaste en soms zelfs agressieve en gewelddadige wijze. Het trieste is dat ze meestal zelf niet eens goed begrijpen waarom ze zich zo gedragen.

Eenzaamheid

Maar ook zonder stoornis of afwijking kan het contact met een ander of een relatie beklemmend zijn. Of zoals Harry Jekkers het met zijn Klein Orkest al eens zong: “Laat mij maar alleen ook al valt dat soms niet mee, de eenzaamheid is soms erger met z’n twee!”

Eerder verschenen in deze reeks: