Waar ben je naar op zoek?

Vechtscheiding is kindermishandeling

Kinderen van wie de ouders gescheiden zijn, ervaren veel problemen. Bij een vechtscheiding is dit vaak nog erger. Hieronder een toelichting op de "handleiding complexe scheiding" en het verhaal van de 13-jarige Bram.

Ongeveer 70.000 thuiswonende kinderen krijgen per jaar met de scheiding van hun ouders te maken. Naar schatting hebben ongeveer 20.000 van hen min of meer ernstige problemen. Geestelijk geweld en emotionele verwaarlozing kunnen namelijk net zo schadelijk voor kinderen zijn als lichamelijk geweld. Daarnaast betekent dit ook dat kinderen die een echtscheiding hebben meegemaakt vaak een achterstand op school en andere gebieden hebben in tegenstelling tot kinderen die dit niet meegemaakt hebben. De stress maakt het voor de kinderen erg moeilijk om zich te concentreren.

Gebiedsgerichte SAVE-teams
Samen Veilig Midden-Nederland ondersteunt gezinnen die ‘gevangen’ zitten in een vechtscheiding. De gebiedsgerichte SAVE-teams van Samen Veilig worden ingezet wanneer de veiligheid van kinderen en daarmee hun ontwikkeling in gevaar komt. Zij kunnen het gezin bijvoorbeeld begeleiden bij de communicatie, voorwaarden stellen of in het geval van Bram, een ondertoezichtstelling (OTS) uitvoeren. Dit is een maatregel die door de kinderrechter wordt uitgesproken. Hierbij wordt het gezag van ouders beperkt. Brams biologische ouders zijn in een forse strijd verwikkeld. Zij diskwalificeren elkaar en doen dat ook in het bijzijn van Bram. Ze tonen veel zorgen en wantrouwen in elkaars functioneren.

Brams opvoed- en opgroeisituatie
Bram is 13 jaar en zijn ouders zijn gescheiden in 2003. Hij was toen één jaar en is bij zijnmoeder blijven wonen. Zijn twee jaar oudere broer ging bij zijn vader wonen. De moeder van Bram ontmoette al vrij snel haar volgende partner met wie zij nog twee kinderen kreeg. Ook die relatie strandde, eind 2012. Bram woonde tot die tijd nog bij zijn moeder, zijn stiefvader en zijn twee stiefzusjes. Eind 2013 besliste de kinderrechter dat Bram bij zijn vader moest gaan wonen en sinds april van datzelfde jaar staat Bram onder toezicht van de gezinsvoogd van het SAVE-team. In 2013 is zijn moeder ingetrokken bij een nieuwe partner die ook een kind heeft uit een eerdere relatie.

Op dit moment woont Bram bij zijn vader en diens nieuwe partner. Zijn oudere broer woont daar ook in de weekenden. Doordeweeks is hij bij opa en oma (de ouders van zijn vader). Bram gaat eens per maand een weekend naar zijn moeder en eens per maand een weekend naar zijn stiefvader en zijn stiefzusjes.

Waarom een OTS?
Bram werd geconfronteerd met een tweede echtscheidingssituatie. Hij had veel last van de strijd en de spanningen tussen zijn ouders. Hij was getuige van de ruzies en het gedrag van zijn ouders bracht hem in een loyaliteitsconflict. Op school was hij vaak opvliegend en boos en hij had fysieke klachten, zoals buikpijn en hoofdpijn. Zijn ouders waren niet in staat de opvoeding met elkaar te bespreken. En ook kwamen ouders niet gezamenlijk tot een omgangsregeling. Afspraken werden niet nagekomen. De kinderrechter kwam daarom tot het oordeel dat -alhoewel de fysieke veiligheid, schoolgang en opvoedingssituatie gewaarborgd waren-  zijn emotionele veiligheid in het gevaar was.

Hulpverlening
Er zijn verschillende trajecten ingezet, zowel voor de ouders als voor Bram zelf. Ook het lokale team is betrokken. De gezinsvoogd heeft zich voornamelijk beziggehouden met het inzetten van hulpverlening voor ouders en Bram, het wijzigen van de hoofdverblijfplaats en het bestendigen van de omgangsregeling met zijn moeder. Vooral op het naleven van de omgangsregeling is veel (bijna elk omgangsweekend) ingrijpen nodig geweest vanuit Samen Veilig. Op dit moment gaat het goed met Bram. De gezinsvoogd heeft kunnen bereiken dat hij, ondanks dat zijn ouders nog steeds niet op een goede manier met elkaar kunnen communiceren, vaste omgangsweekenden heeft met zijn moeder. Deze omgangsregeling is inmiddels door de kinderrechter vastgelegd, tot in de details, zodat er geen discussie meer over kan bestaan. Bram heeft een leuke vriendengroep opgebouwd vanuit de middelbare school en de voetbalclub en onderhoudt ook nog contacten met vrienden van de basisschool. Bram doet het heel goed op school. Hij haalt goede cijfers, is gemotiveerd en gaat naar de 2e klas van het atheneum. Bram is mondiger geworden, durft te zeggen wat hij vindt van zijn situatie tegen beide ouders. Bram geeft zijn situatie nu een 9. Geen 10, omdat zijn ouders het altijd oneens zullen zijn met elkaar. Maar niet lager dan een 9, omdat hij niet meer het gevoel heeft dat hij steeds wordt uitgehoord door zijn ouders en hij het fijn vindt dat hij niet meer hoeft te kiezen doordat de afspraken duidelijk zijn.

Pilot handleiding complexe scheiding
Samen Veilig Midden-Nederland is een lerende organisatie. Er wordt gewerkt met gestructureerde en beschreven methodes die regelmatig worden getoetst. De handleiding complexe scheiding is geschreven op basis van de methodiek complexe scheiding en op basis van praktijkervaring. Er zijn bijeenkomsten en interviews georganiseerd met medewerkers, lokale teams en zorgaanbieders, de William Schrikker Groep en de Raad voor de Kinderbescherming om vanuit de praktijk informatie op te halen over hoe te werken met een complexe scheiding.

De handleiding is nu zover gereed dat deze getest kan worden in een pilot. Vanaf 1 maart tot 1 september 2017 gaat een groep medewerkers minimaal één casus uitvoeren volgens de handleiding complexe scheiding. Op deze manier wordt vanuit die casuïstiek de handleiding aan de praktijk getoetst en kan de implementatie van de handleiding goed voorbereid worden. Ook het Studiecentrum van Samen Veilig Midden-Nederland is actief betrokken en zal een passende training of deskundigheidsbevordering ontwikkelen.