Waar ben je naar op zoek?
Voor professionals

Werkwijze SAVE

Lokale teams pakken alle vragen van of over gezinnen zo breed mogelijk op. Zij kunnen SAVE betrekken als vrijwillige hulp niet (meer) voldoende is of als de veiligheid van betrokkenen in het geding is.

Het gaat dan om situaties waarin de veiligheid en ontwikkeling van kinderen bedreigd wordt of om jongeren die afglijden in de criminaliteit. SAVE biedt gebiedsgerichte jeugdbescherming in de breedste zin van het woord: van advies, consult en onderzoek tot aan de uitvoering van gerechtelijke maatregelen.

SAVE werkt aanvullend op het lokale team in de buurt. Samen werken we aan het herstel van een veilige situatie.

veelgestelde vragen over SAVE:

Wat is SAVE?

Samen Veilig Midden-Nederland komt in beeld als er zorgen zijn over de veiligheid of ontwikkeling van een kind of als er sprake is van geweld in de huiselijke sfeer. Onze medewerkers kijken samen met cliënt, gezin, netwerk en lokale hulpverlening naar een oplossing. Samen werken we aan het herstel van een veilige situatie. Wij doen dit aan de hand van onze werkwijze SAmenwerken aan VEiligheid (SAVE).

SAVE bestaat uit een aantal elementen zoals: veiligheid als primair doel, eigen kracht en regie van de cliënt, gebiedsgericht werken en één aanpak waarbij naar het hele gezin gekeken wordt.

De medewerker SAVE doet onderzoek naar de oorzaak en achtergrond van de zorgen die er zijn. Samen met betrokkenen zoekt de medewerker naar oplossingen die de zorgen over de veiligheid verminderen. Hij/zij is werkzaam in de directe omgeving van de cliënt. De SAVE-teams werken intensief samen met de lokale teams van de gemeenten.

SAVE is een werkwijze die gehanteerd wordt binnen een samenwerkingsverband van Samen Veilig Midden-Nederland met Raad voor de Kinderbescherming en de afdelingen Jeugdbescherming & Jeugdreclassering van de William Schrikker Stichting en van het Leger des Heils. De William Schrikker Stichting heeft speciale expertise op het terrein van hulpverlening aan kinderen met een (verstandelijke) beperking of chronische ziekte en kinderen van ouders met een beperking.

Het Leger des Heils is er voor gezinnen en jeugdigen die de levensbeschouwelijke achtergrond van het Leger des Heils onderschrijven en voor jeugdigen en gezinnen die veelvuldig wisselen van woonplaats.

De SAVE-werkwijze is samen met de gemeenten opgezet en later zijn de Raad voor de Kinderbescherming, de William Schrikker Stichting  en het Leger des Heils erbij aangesloten. Uitgangspunt is dichtbij huis de problemen oplossen en Samen Veilig Midden-Nederland alleen inschakelen als specialistische aanvullende kennis en expertise op het gebied van veiligheid nodig is.

Hoe is SAVE ontstaan?

In het kader van de decentralisatie van de jeugdzorg (2015) heeft het  toenmalige Bureau Jeugdzorg Utrecht samen met de Raad voor de Kinderbescherming en de William Schrikker Stichting  gekeken hoe zij het best kunnen samenwerken met de gemeenten en lokale teams. Dit is uitgewerkt in de SAmenwerken aan VEiligheid werkwijze, kortgezegd de SAVE-werkwijze.

Wat is de SAVE-werkwijze?

De medewerker van Samen Veilig Midden-Nederland werkt samen met gezin en hun netwerk aan de veiligheid in de thuissituatie en heet kortweg medewerker SAVE. Deze werkt volgens de volgende uitgangspunten.

De veiligheid en de ontwikkeling van het kind staan voorop.

Tegelijk gaat de medewerker uit van de eigen kracht en regie van het gezin. In overleg met het gezin, kan ook het netwerk rondom het gezin worden betrokken. Dat kunnen familieleden zijn, maar ook buren en vrienden.

De medewerker SAVE werkt gebiedsgericht en werkt samen met de lokale teams van de gemeenten.

Door deze nauwe samenwerking hoeft het gezin het verhaal maar een keer te vertellen: 1 melding volstaat. Dit betekent ook dat de medewerker SAVE werkt binnen het totale veld van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Gezinnen hebben zo niet steeds met een nieuw gezicht te maken. De medewerker SAVE blijft betrokken totdat een kind weer veilig is en het gezin zelf verder kan, eventueel samen met de lokale hulpverleners.

De werkwijze SAVE staat voor een lerende praktijk. Dat betekent dat er veelvuldig reflectie plaatsvindt door de medewerker SAVE op zijn of haar eigen professioneel handelen. Tegelijkertijd  is Samen Veilig Midden-Nederland kritisch op haar eigen werkwijze en stimuleert aanpassing en doorontwikkeling indien de praktijk daarom vraagt.

Is er verschil tussen SAVE, de SAVE-werkwijze en de medewerker SAVE?

SAVE staat voor samenwerken aan veiligheid en de werkwijze met de uitgangspunten zoals gezinsgericht, integraal en gebiedsgericht [zie hierboven]. De medewerker SAVE is verantwoordelijk voor het bieden van aanvullende begeleiding in samenwerking met het lokale team  (0-18 jaar), voor het uitvoeren van jeugdbeschermingsmaatregelen (0-18 jaar) en van jeugdreclasseringsmaatregelen (12-23 jaar). Een medewerker SAVE is in de praktijk een jeugd- en gezinsprofessional. Andere benamingen zijn specialist veiligheid,  gezinsmanager, gezinsvoogd, voogd of jeugdreclasseerder, jeugdzorgwerker en jeugd- en gezinsprofessional.

Wat is een SAVE-team?

Een SAVE-team bestaat uit gemiddeld 10 medewerkers die gebiedsgericht werken. Dat betekent dat zij nauw aansluiten bij de lokale situatie. Samen Veilig Midden-Nederland werkt in zes regio’s en bestaat uit 27 SAVE-teams.

Hoe lang is een SAVE-team betrokken?

Dat hangt ervan af. Het SAVE-team kan ingeschakeld worden voor een adviesvraag vanuit het lokale team. Een medewerker SAVE is dan veelal maar eenmalig betrokken en adviseert de lokale hulpverlener. Soms is een medewerker SAVE ook betrokken bij enkele gesprekken bij het gezin thuis. Het kan ook zijn dat een medewerker uit het SAVE-team betrokken wordt voor een (nader) onderzoek naar de thuissituatie. Aansluitend is er SAVE begeleiding die maximaal zeven maanden duurt.

Het kan ook zijn dat het kind een jeugdbeschermingsmaatregel of jeugdreclasseringsmaatregel door de rechter opgelegd heeft gekregen. Het kind en het gezin krijgen dan  begeleiding van een medewerker SAVE die de maatregel uitvoert voor zolang de maatregel door de kinderrechter is opgelegd.

Wat kun je verwachten van een medewerker SAVE?

Een medewerker SAVE biedt SAVE-begeleiding. Dat betekent dat de medewerker – een rol waarvoor veel verschillende namen bekend zijn jeugd- en gezinsprofessional, specialist veiligheid,  gezinsmanager, gezinsvoogd, voogd of jeugdreclasseerder – een gezin begeleiding biedt.

  • Een onderdeel van de begeleiding kan een uitgebreider onderzoek zijn, maar dat hoeft niet. De begeleiding bestaat o.a. uit samen bespreken wat nodig is en voorwaarden stellen
  • Plan maken en uitvoeren
  • Als het plan niet werkt volgt een Jeugdbeschermingstafel. Dit kan uitmonden in een verzoek van de Raad aan de kinderrechter om een kinderbeschermingsmaatregel uit te spreken.

Op het moment dat de intensieve samenwerking met het lokale team en de medewerker SAVE van Samen Veilig Midden-Nederland de veiligheid van kinderen en jongeren niet garandeert is zwaarder ingrijpen nodig. De Raad van de Kinderbescherming wordt dan erbij betrokken en zal onderzoek doen. Dit kan ertoe leiden dat de Raad bij de kinderrechter  verzoekt om een ondertoezichtstelling (OTS) of een gezagsbeëindiging. Ook kan een kind in het kader  van een OTS tijdelijk  uit huis geplaatst worden (UHP), alleen als de kinderrechter daartoe een machtiging verleent. Een kind dat onder voogdij staat van Samen-Veilig Midden-Nederland woont doorgaans niet meer bij zijn of haar juridische ouders, maar in een pleeggezin of alternatieve woonvorm zoals een instelling.

Wie zijn de SAVE-partners?
  • De afdeling Jeugdbescherming & Jeugdreclassering van de William Schrikker Stichting (WSS) en het Leger des Heils Jeugdbescherming en Reclassering.
  • De William Schrikker Stichting  heeft speciale expertise op het terrein van hulpverlening aan kinderen met een (verstandelijke) beperking of chronische ziekte en kinderen van ouders met een beperking.
  • Het Leger des Heils is er voor gezinnen en jeugdigen die de levensbeschouwelijke achtergrond van het Leger des Heils onderschrijven en voor jeugdigen en gezinnen die veelvuldig wisselen van woonplaats.

SAVE in de praktijk: een casus

Verwaarlozing
Het lokale team ontdekt een ernstige situatie van verwaarlozing door een depressieve moeder. De verslaafde vader, een agressieve veelpleger, is gedetineerd. De medewerker van het lokale team belt met het SAVE-team bij hem in de buurt. Dezelfde ochtend nog gaat de medewerker SAVE met de medewerker van het lokale team op huisbezoek. De woning blijkt zwaar vervuild en gevaarlijk voor de twee kinderen van vijf en zes jaar oud. Er is nauwelijks eten in huis en de kinderen zien er slecht verzorgd uit. De medewerker SAVE maakt aan de ouder duidelijk waarom het onverantwoord is om de kinderen in deze situatie te laten verblijven. Moeder ziet dat eigenlijk ook wel in. Aan moeder wordt gevraagd om te bedenken wie de kinderen tijdelijk kan opvangen. De moeder gaat bellen en komt binnen het uur met een gezin uit haar netwerk dat de kinderen wil opvangen: een eerste succes waar moeder zelf aan heeft kunnen bijdragen.

SAVE zorgt voor een screening van het netwerkgezin.

Na een gestructureerde beoordeling van de situatie bespreekt de medewerker SAVE met moeder de voorwaarden waaraan voldaan moet zijn voordat de kinderen terug naar huis kunnen. De medewerker SAVE praat daartoe ook met de kinderen zelf. Zo wordt er ook in hun eigen woorden duidelijk wat er moet veranderen.

Het lokale team gaat met moeder aan de slag om het netwerk te activeren en uit te breiden. Ze stellen samen een plan op met nauwkeurig omschreven afspraken wie wat wanneer gaat doen. De medewerker SAVE keurt het plan na slechts een enkele aanpassing goed. Het huis wordt door moeder grondig opgeknapt met vrienden. Een huisuitzetting wordt voorkomen. Er wordt geanticipeerd op de situatie waarin vader weer vrijkomt. Moeder wil in behandeling om emotioneel sterker te worden en is uiteindelijk in staat met haar partner te breken omwille van de kinderen. Doordat  SAVE en het lokale team korte lijnen met de politie hebben, kan de veiligheidssituatie goed worden ingeschat en wordt beveiliging geregeld voor moeder. Als de kinderen terugkeren naar huis krijgen zij, in hun directe omgeving, een eigen ‘veiligheidspersoon’, waar ze naar toe kunnen als ze opnieuw bang worden. Ook wordt door oma en een vriendin gezorgd dat moeder de eerste periode niet alleen is met de kinderen. Na nog een aantal voortgangsbesprekingen en onaangekondigde controlebezoeken door de medewerker SAVE met het lokale team , wordt de zaak door SAVE afgesloten en kan moeder met de zorg vanuit het lokale team verder vooruit.